
Trß¾c khi giäi thích truy®n,
hãy giäi thích tên truy®n trß¾c ðã. Vì có hi¬u rõ ý nghîa cüa tên truy®n thì các
ph¥n c¯t yªu trong truy®n ð«u hi¬u ðßþc hªt v§y.
Quán Âm : Th¸ Kính :
Bän HÕnh : là loÕi sách nói cái hÕnh cüa chß Ph§t, B° Tát trß¾c các v¸ ðã tu nhß thª nào.
Tiêu Thích: tiêu là m²i ðoÕn vån nêu ra m¤y chæ ð¬ cho ngß¶i ð÷c hi¬u ðÕi ý trong ðoÕn vån ¤y; Thích là giäi rõ sñ tích ý nghîa t×ng câu t×ng chæ v§y. Ðã hi¬u qua ý, xin chí thành kính ni®m :
Thay cä bài tña Duyên Kh·i và c¥u nguy®n cho các ðµc giä ð«u chåm chï ni®m danh hi®u này mà tñ ðµ tha, tñ giác, giác tha, ¤y là t¤m lòng thành cüa kë giäi v§y.
I. ph¥n tña
.1 Chï ðß¶ng thính giác
Nhân sinh thành ph§t d ðâu,
Tu hành cÑu kh± r°i sau m¾i thành.
Ai hay mµt dÕ làm lành,
Chính minh trong
ch¯n minh minh cûng tß¶ng(1).
R¢ng
Ngô th¸(2) tøng Kim Cß½ng(3),
Chân thân
còn ð¬ tßþng vàng nghìn thu.
R¢ng иa TÕng d¯c lòng tu,
е cho cûng ðßþc khöi
tù ð¤ng thân.
„y là nhæng truy®n g¥n g¥n,
Tu thân mà ðµ ðßþc thân làm ngß¶i.
L÷ là ðÑc hÕnh tµt v¶i,
ÐÑc Quán Âm ¤y truy®n trên ð¶i còn ghi.
.1)Minh minh : trong ch± m¶ m¶ không ai th¤y rõ mà vçn hi®n ra sñ th§t r¤t
nhi®m m¥u.
.2)Ngô th¸ : mµt v¸ sß ð¶i nhà T¯ng, tên là Ngô Âm tøng kinh Kim
Cß½ng chÑng quä B° Ы.
.3)Kim Cß½ng : hay còn g÷i là Kim Cang, là mµt bµ
kinh g°m ðü chân lý cao siêu cüa Ph§t và vÕch rõ phß½ng pháp tñ giác, giác tha, giác
hành viên mãn, tÑc là bµ kinh quý trong các kinh, vì cÑ tu theo ðúng kinh ¤y nh¤t
ð¸nh thành Ph§t v§y.
Tu h÷c Ph§t pháp, ði«u c¯t
yªu nh¤t là phäi hi¬u rõ thª nào là Ph§t ðã. Trái lÕi s¨ l¥m tß·ng Ph§t là mµt ð¤ng
có quy«n ban phúc làm tµi nhß ta thß¶ng bäo là Tr¶i; hay là mµt ð¤ng th¥n thông biªn
hoá nhß các Th¥n Thánh mà ð¶i vçn th¶ cúng. Tin tß·ng nhß thª là sai hÆn. Vì Ph§t
theo tiªng „n е d¸ch âm ra g÷i là Bouddha, g÷i là Ph§t Ðà. Ta thß¶ng g÷i Bøt là
ðúng. Nghîa hai chæ Ph§t Ðà hay Bøt là ngß¶i giác ngµ. Giác ngµ có 3 nghîa :
.1)Tñ giác :
tñ biªt rõ r¢ng tâm ta nguyên vçn sáng su¯t, thanh t¸nh, bình
ðÆng, viên mãn, chï vì ngu si không hi¬u rõ r¢ng : cái thân ta là do b¯n ph¥n l¾n,
tÑ ðÕi ðó là ð¤t, nß¾c, lØa, gió giä hþp mà nên, chÆng phäi là cüa ta thñc, chÆng
hi¬u rõ hªt thäy ð«u v« ch± không hªt; chÆng hi¬u rõ hªt thäy m÷i sñ, m÷i v§t ð«u
là tÕm ð£t mà g÷i, mà dùng v¾i nhau, tìm ðªn c²i r, ðâu phäi là th§t. B·i chÆng
hi¬u rõ ba l¨ ðó nên m¾i ch¤p trß¾c nhân ngã mà sinh ra tham, tham chÆng nhß ý mà
sinh ra sân(gi§n dæ), ðã sân tÑc là t¯i tåm ngu si. Hªt thäy tµi ác ð«u vì ba món
tham, sân, si mà gây nên, nªu hi¬u ðßþc ba l¨ trên, thì ba món ðµc tham, sân, si
ðâu còn næa, thª là tñ giác.
.2)Giác tha :
nghîa là ðã tñ giác ngµ r°i lÕi ðem ch² giác ngµ ¤y mà chï bäo
cho m÷i ngß¶i ð«u tö ngµ nhß mình v§y.
.3)Giác hành viên mãn:nghîa là công phu tñ giác và giác tha ð«u làm ð¥y ðü
tr÷n v©n, không còn thiªu xót mµt chút nào v§y. Ai làm ðßþc ba ði«u ðó tÑc là Ph§t.
V§y biªt Ph§t chï là mµt ngß¶i, mµt ngß¶i nhß ta, vì có công tu chÑng giác ngµ, lÕi
làm hªt thäy m÷i ngß¶i ð«u giác ngµ mà thôi. Vì ðÕo Ph§t nhß thª, nên ðÕo ph§t là
ðÕo ði sát v¾i ngß¶i, là ðÕo gây hÕnh phúc cho ngß¶i ðªn cñc ði¬m, chÑ không phäi
là ðÕo xa ngß¶i, chán ð¶i làm chß¾ng ngÕi cho cuµc tiªng hoá nhß m÷i ngß¶i không
hi¬u ph§t pháp ðã phê bình l¥m nhß v§y.
.2 Mµt ni®m vô minh
V¯n xßa là ð¤ng nam nhi,
D¯c lòng t× thu· thiªu thì xu¤t gia.
Tu trong chín kiªp h¥u qua(1).
Bøi tr¥n rû sÕch thói tà ræa không.
ÐÑc Mâu Ni xu¯ng thØ lòng(2),
Hi®n ra mµt ä tß dung mÛ mi«u(3).
L¥n khân ép d¤u nài yêu,
Ngß¶i r¢ng v¯n ðã lánh ði«u trång hoa.
Có chång kiªp khác h÷a là,
Kiªp này sþi chï chót ðà buµc
tay.
Nào ng¶ phép Ph§t nhi®m thay
Nh¾ l¶i mà lÕi vin ngay l¤y l¶i.
Tr· sang kiªp khác v©n mß¶i,
ThØ cho ð÷a ðày mµt ð¶i xem sao.
Cõi tr¥n mßþn cØa thác vào,
Hóa sinh sinh hóa l¨ nào cho hay.
.1)Chín kiªp : t× ngôi s½ ð¸a B° Tát ðªn ngôi th§p ð¸a, t¤t cä là 10 ngôi, ðªn ngôi thÑ
mß¶i m¾i sÕch vô minh, sang ngôi ÐÆng Giác, Di®u Giác mà lên ngôi Ph§t ngay.
.2)Mâu Ni : tên ðÑc Ph§t T± Thích Ca, sáng l§p ra Ph§t giáo. Nghîa là l£ng b£t, tÑc là
pháp tu tö chân nhß tâm, m÷i duyên ð«u l£ng b£t v§y.
.3)Tß dung : d¤p dáng, hình vóc con ngß¶i.
Trong kinh Ph§t nói :"VÕn pháp duy tâm" nghîa là muôn sñ muôn v§t · thª gian này, cho ðªn cä Ph§t pháp næa cûng ð«u do tâm tÕo ra. Nên trong Lu§n Kh·i Tín giäi thích r¢ng: "Tâm ðµng m÷i sñ v§t ð«u b£t". Chæ tâm ðây tÑc là nói v« cái v÷ng tâm chân thñc (chân nhß). Vì thª, nên luôn luôn giæ ðßþc cái tâm chân chính, thª là tâm Ph§t, nªu mµt ni®m mê l¥m, thì tâm s¢ng n²i lên t½i b¶i. M²i mµt ni®m s¢ng n²i lên tÑc là ß½m sÆn mµt cái nhân x¤u, mµt cái nhân x¤u s¨ kªt ra tråm ngàn quä kh±, cûng nhß gieo mµt hÕt thóc, sau thành mµt bông lúa, thì có biªt bao nhiêu hÕt. Nhân quä ðã ðúng nhß thª, lÕi sinh sôi nhß thª, cho nên ngß¶i tu hành c¥n phäi luôn luôn ghi nh¾ giæ mµt chính ni®m, m¾i mong thoát khöi tr¥m luân ðßþc. Nhß ngài Quán Âm Th¸ Kính ðây ,tu ðã ðªn chín kiªp, ðã s¡p ðªn lúc chÑng quä, thª mà chï vì mµt ni®m sai l¥m, mà phäi ch¸u n²i oan tài tr¶i, ðü biªt công phu tu hành, không gì c¯t yªu b¢ng giæ m¯i ni®m chính v§y. Mu¯n giæ m¯i ni®m chính, thì mµt pháp ni®m Ph§t là giän d¸ nh¤t, là công hi®u nh¤t. Phäi ni®m cho ðªn không lúc nào không ni®m, ån, ngü, ði, làm không r¶i phút nào, tñ kh¡c th¤y tö chân nhß tr× sÕch vô minh v§y. Ngß¶i xßa nói: " Quay ð¥u lÕi tråm nåm già quách, x¦y chân ra muôn kiªp gi§n hoài", ðáng sþ l¡m thay!